De agrarische sector – en in het bijzonder de tuinbouw en open teelten – draait al jaren op flexibele arbeid. Seizoenspieken, wisselende oogstmomenten en weersafhankelijkheid maken het inzetten van uitzendkrachten onmisbaar. Juist daarom krijgt de sector de komende jaren te maken met een belangrijke verandering: de Wet Toelating terbeschikkingstelling van Arbeidskrachten (WTTA).

Deze wet treedt in werking op 1 januari 2027 en heeft grote gevolgen voor iedereen die werkt met uitzendkrachten. Niet alleen voor uitzendbureaus, maar juist ook voor agrarische ondernemers die arbeid inlenen.

Van vrije markt naar gesloten systeem

In de huidige situatie is de uitleenmarkt relatief open. Uitzendbureaus moeten zich registreren, maar aansluiting bij brancheorganisaties zoals ABU of NBBU en keurmerken zoals SNA is grotendeels vrijwillig. Veel agrarische ondernemers werken al jaren met vaste bureaus en baseren zich op vertrouwen en ervaring.

De WTTA maakt daar een einde aan. Vanaf 1 januari 2028 mogen alleen nog uitzendbureaus die officieel zijn toegelaten arbeidskrachten uitlenen. Tegelijk mogen ondernemers dan uitsluitend samenwerken met uitzendbureaus die zijn opgenomen in het register van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). Dat is geen keuze, maar wettelijk verplicht.

De overheid voert deze maatregel in omdat er structurele problemen zijn geweest in de uitleenmarkt: misstanden rond arbeidsmigranten, onvoldoende betaling, slechte huisvesting en oneerlijke concurrentie. Met de WTTA ontstaat een gesloten keten: inspectie‑instellingen controleren of bureaus aan het normenkader voldoen, de NAU verleent toelating en de Arbeidsinspectie handhaaft.

Verplichte borgstelling: grote impact op de sector

Een belangrijk nieuw element is de verplichte financiële zekerheid voor uitzendbureaus, bijvoorbeeld in de vorm van een waarborgsom. Dat is nieuw en kan grote gevolgen hebben, zeker in sectoren zoals de tuinbouw waar veel kleinere en gespecialiseerde uitzendbureaus actief zijn.

Deze borgstelling fungeert als extra drempel. Verwacht wordt dat niet ieder bureau dit kan of wil opbrengen. Hierdoor kan een shake‑out in de markt ontstaan, waarbij minder professionele of financieel zwakkere partijen verdwijnen. Dat leidt tot opschoning, maar kan op korte termijn ook zorgen voor capaciteitsproblemen.

Voor agrarische ondernemers betekent dit dat een vertrouwde uitzendpartner mogelijk niet meer beschikbaar is in het hoogseizoen. Juist in sectoren met korte oogstvensters kan dit grote gevolgen hebben voor de bedrijfsvoering.

Verantwoordelijkheid verschuift naar de ondernemer

Voor agrariërs betekent de WTTA dat samenwerken “op goed vertrouwen” niet meer voldoende is. Ondernemers moeten straks aantoonbaar kunnen maken dat zij uitsluitend werken met toegelaten uitzendbureaus. Dit vraagt om meer aandacht voor contracten, periodieke controles en interne afspraken.

Wie in 2028 nog personeel inleent via een niet‑toegelaten bureau, loopt risico op boetes en mogelijk verstoring van de bedrijfscontinuïteit. Uitzendkrachten mogen simpelweg niet meer worden ingezet via dat bureau. In de tuinbouw, waar arbeid vaak bepalend is voor oogst en kwaliteit, kan dat directe economische schade veroorzaken.

Wat kunnen agrarische ondernemers nú doen?

De kern ligt in voorbereiding. De overheid komt met een overgangsregeling voor bureaus die zich tijdig melden en aan de voorwaarden voldoen. Als ondernemer is het verstandig om nu al:

• inzicht te krijgen in alle uitzendrelaties;
• in gesprek te gaan met bureaus over hun WTTA‑voorbereiding;
• afspraken vast te leggen over toelating en continuïteit;
• alternatieven te verkennen voor cruciale momenten in het seizoen.

De WTTA is geen papieren oefening, maar een fundamentele herinrichting van de uitleenmarkt. Voor agrarische ondernemers die afhankelijk zijn van flexibele arbeid, is het zaak om tijdig te handelen. Wie nu overzicht creëert en kiest voor professioneel georganiseerde partners, verkleint straks zijn risico’s.

De wet komt eraan. En in een sector waar timing alles is, geldt ook hier: wie te laat begint, betaalt de prijs in het seizoen.